2025 - Kel Hasan Efendi Gümüş Hatıra Parası - Darphane Sertifikalı
Geleneksel Türk Tiyatrosu No: 8
Metal: Gümüş
Çap: 38.61 mm
Ağırlık: 31.10 g
Baskı: Proof
Maksimum Baskı Adedi: 3000
Nominal Değer: 20 Türk Lirası
Kel Hasan Efendi
Kel Hasan Efendi, 1874 yılında İstanbul’da doğmuştur. Geleneksel Türk tiyatrosunun hem tuluat (doğaçlama) hem de orta oyunu geleneğini bir arada sergileyen önemli sanatçılarından biri olmuş, halk arasında “Komik-i Şehir” (Meşhur komik) unvanıyla tanınmıştır. Asıl adı Hasan Efendi’dir, kel olması sebebiyle bu lakapla anılmıştır.
Hasan, Enderun Hastalar Ağası olan babası Mehmed Efendi’nin, okumasını çok istemesine rağmen küçük gönlünü sahneye kaptırmıştır. Daha çocuk yaşlarda karagöz oynatması için evlere çağrılan Hasan’ın, en sevdiği şeylerden birisi de Yüksek Kaldırım’daki Pirinççi’nin Gazinosu’nda, Abdürrezzak Abdi Efendi’nin oyunlarını seyretmek olmuştur.
Sahneye ilk kez Küçük İsmail Efendi’nin tiyatrosunda “Külhanbeyi” rolüyle çıkmıştır. Hasan Efendi; kaşlarını siyaha, burnunu kırmızıya boyayıp, başına da yırtık bir fes giyerek halkın sevdiği, komik, kıvrak zekâlı, yer yer saf görünümlü uşak karakterini canlandırmıştır. Abdürrezzak Abdi Efendi’nin yarattığı “İbiş” tiplemesini sahnede uzun yıllar yaşatmıştır. Sahneye boş teneke fırlatarak çıkması, tavan süpürgesi taşıması gibi özgün girişleriyle izleyicinin ilgisini çekmiştir. Geleneksel Türk tiyatrosunun son temsilcisi olarak kabul edilen; orta oyunu ve tuluat ustası İsmail Hakkı Dümbüllü’yü yetiştiren Kel Hasan Efendi kavuğunu, çırağı İsmail Hakkı Dümbüllü’ye devretmiş ve böylece kavuk geleneğini başlatan isim olmuştur.
Bu gelenek daha sonra sırasıyla Münir Özkul, Ferhan Şensoy, Rasim Öztekin ve Şevket Çoruh gibi isimlerle devam etmiştir. Kel Hasan Efendi, 1921 yılında vefat etmiştir. Uzun yıllar kayıp olan mezar yeri, son dönemde yapılan araştırmalarla İstanbul Karacaahmet Mezarlığı’nda tespit edilmiştir.
