2025 - Aliya İzzetbegoviç Gümüş Hatıra Parası - Darphane Sertifikalı

• Metal: Gümüş

• Çap: 38.61 mm

• Ağırlık: 31.10 g

• Baskı: Proof

• Maksimum Baskı Adedi: 3000

• Nominal Değer: 20 Türk Lirası

Aliya İZZETBEGOVİÇ

8 Ağustos 1925 tarihinde Bosna-Hersek’in Bosanski Şamats şehrinde doğdu. Ailesinden dini eğitim alan Aliya, Saraybosna’nın itibarlı okullarından olan Birinci Erkek Lisesine girdi. Daha lisenin ikinci sınıfındayken katıldığı Genç Müslümanlar Derneğindeki çalışmalarının yanı sıra, özellikle Doğu Bosna’dan gelen mültecilere yardım faaliyetlerinde aktif biçimde yer aldı.

II. Dünya Savaşı sırasında Bosna-Hersek, Almanya’nın desteğiyle 1941’de kurulan Bağımsız Hırvatistan Cumhuriyeti’nin bir parçası oldu. Bu dönemde Aliya İzzetbegoviç ve diğer genç Müslümanlar, Saraybosnalı âlim Mehmet Hanciç’in liderliğindeki el-Hidâye Derneğine katıldı. 1945’te Tito’nun Partizan ordusu Saraybosna’yı ele geçirdiğinde Sırplar tarafından askere alındı. Askerliğini bitirmek üzereyken, önceki İslami faaliyetleri nedeniyle 1 Mart 1946’da on dört arkadaşıyla birlikte tutuklandı. Hapiste kaldığı üç yılın ardından Halide Hanım’la evlendi. 1956 yılında hukuk fakültesinden mezun oldu ve hayatının önemli bir kısmını değişik kurumlarda hukuk danışmanlığı yaparak geçirdi. Aliya İzzetbegoviç, bir yandan çeşitli kitaplar okurken diğer yandan komünist rejimin baskılarına rağmen düşüncelerini kaleme almaya çalıştı, gençlerle ilgilendi. İlmî ve fikrî birikimi, entelektüel kapasitesi ve müslüman kimliğini yansıtan yorumlarıyla kısa sürede dikkati çekti. 1970’te yayımladığı “İslâm Deklarasyonu” adlı metin, Bosna-Hersek ve Yugoslavya Müslümanları yanında bütün dünya Müslümanları üzerinde büyük etki yarattı. Tito’nun 1980’de ölümüyle Yugoslavya’da zorlaşan şartlar altında, 1983’te tutuklandı ve 14 yıl hapse mahkûm edildi; 1988’de serbest bırakıldı.

1990’da Demokratik Eylem Partisini kurdu ve Yugoslavya’nın parçalanma sürecinde, 5 Aralık 1990’da yapılan seçimleri kazanarak Bosna-Hersek Cumhurbaşkanı oldu. 1 Mart 1992’de gerçekleşen referandumla Bosna-Hersek bağımsızlığını ilân etti. Ancak, ülkesi Sırpların saldırısına uğrayınca dirayetli ve temkinli bir siyaset izleyip silahlı çatışmaları sona erdirmeye çalıştı.

Üç yıl süren kanlı savaş, 1995’te Dayton Antlaşması ile sona erdi ve Bosna-Hersek bağımsız bir devlet olarak tanındı. İzzetbegoviç, 1996’da yapılan ilk seçimde Boşnak, Hırvat ve Sırp temsilcilerinden oluşan üçlü Başkanlık Konseyine seçildi ve başkanlığı üstlendi. 1998’de yeniden aday olup seçimleri kazandı ve görevine devam etti. Ancak, sağlığının görevini sürdürmesine imkân vermemesi üzerine 2000 yılında görev süresi tamamlanmadan devlet başkanlığından çekildi ve 19 Ekim 2003’te vefat etti.